Sayfa yükleniyor...Lütfen Bekleyin

DÖNER SERMAYE HAKKINDA

TARİHÇE:

Kamu döner sermaye işletmesi uygulamasına ilk kez 26.01.1925 yılında yayımlanan 549 sayılı ‘Ziraat Müesseselerine Sabit Sermaye Vaz’ ına Dair Kanun’ da görülmüştür. Bu Kanunda bahsedilen sabit sermaye terimi döner sermaye olarak kullanılmıştır. Mülga 1050 Sayılı Genel Muhasebe Kanununun 49 uncu maddesine göre;

‘Genel bütçe içinde yönetilen sınai ve ticari kurum ve idarelerin ilk madde ve malzeme alım bedelleri ile uzman işçi ücretleri döner sermaye adıyla bütçelere konulan ödenekler ile karşılanır ve ödenir. Bu kurum ve idarelerin döner sermaye ödeneklerinden kullanılmayan tutarı yılsonunda yok edilir. Kullanılan sermayelerden doğan gelir fazlaları da gelir yazılır.’

1050 sayılı Kanun 25326 sayılı 24/12/2003 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun yürürlüğe girmesiyle yürürlükten kalkmıştır.

5018 sayılı Kanunun Geçici 11 inci maddesinde,

“Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır.

Bu kanun kapsamındaki kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri ile fonlar, 31/12/2007 tarihine kadar tasfiye edilir.

Bu süre sonuna kadar döner sermaye işletmeleri ile fonların borç ve yükümlülüklerinin tasfiyesi için ilgili idarelerce gerekli tedbirler alınır. Bu süre sonunda varlıkları ve kadroları ilgili kamu idaresine devredilir.

Döner sermaye işletmeleri ve fonların tasfiyesine ilişkin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmü yer almıştır.

24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5018 Sayılı yasanın geçici 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında döner sermaye işletmeleri için “Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır.” Aynı maddenin 2 inci ve 3 üncü fıkralarında ise “Bu Kanun kapsamındaki kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri ile fonlar, 31.12.2007 tarihine kadar tasfiye edilir. Bu süre sonuna kadar döner sermaye işletmeleri ile fonların borç ve yükümlülüklerinin tasfiyesi için ilgili idarelerce gerekli tedbirler alınır. Bu süre sonunda varlıkları ve kadroları ilgili kamu idaresine devredilir. Döner sermaye işletmeleri ve fonların tasfiyesine ilişkin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmü getirilmek suretiyle tasfiyelerine karar verilmiştir. Ancak daha sonra söz konusu maddenin 1 nci fıkrası 24.7.2008 tarihli Resmi Gazete ’de yayınlanan 5793 sayılı kanunun 38 nci maddesiyle mülga edilmiştir. Kanunun geçici 11 inci maddesinin 2 nci ve 3 ncü fıkraları ise 22.12.2005 tarihli Resmi Gazete ‘de yayınlanan 5436 yasanın 10 ncu maddesi ile “Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31.12.2010 tarihine kadar yeniden yapılandırılır. Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür.” hükmü ile döner sermaye işletmelerinin tasfiyesinden vazgeçilerek 2010 yılı sonuna kadar yeniden yapılandırılmalarına karar verilmiştir.

22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanun ile 5018 sayılı Kanunun Geçici 11 inci maddesinin tasfiyeye ilişkin dördüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmış, döner sermaye işletmelerinin 31/12/2007 tarihine kadar yeniden yapılandırılacağı, yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirleneceği hükmü getirilmiştir. 2008 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 28 inci maddesiyle ‘31/12/2007’ ibaresinin ‘31/12/2008’ olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Daha sonra yürürlüğe giren 24/07/2008 tarihli ve 5793 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle 5018 sayılı Kanunun Geçici 11 inci maddesinde yer alan ‘31/12/2007’ ibaresi ‘31/12/2010’ olarak değiştirilmiş; ‘Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır’ hükmü ise yürürlükten kaldırılmıştır. Fakat döner sermayeli işletmelerin yeniden yapılandırma süreci henüz tamamlanmamıştır.

Faydalı Linkler